[](https://t24.com.tr/haber/tuncelinin-adi-78-yil-sonra-yeniden-dersim-oluyor%2C239504?utm_source=chatgpt.com)
Tunceli’nin Eski Adı Nedir?
Tunceli ilinin eski adı “Dersim”dir. Bu isim, bölgenin tarihsel, kültürel ve coğrafi yapısını yansıtan önemli bir kimlik öğesidir. Ancak, 1935 yılında çıkarılan 2884 sayılı kanunla bölgenin adı değiştirilerek “Tunceli” olarak belirlenmiştir. Bu değişiklik, hem bölge halkı hem de tarihçiler arasında çeşitli tartışmalara yol açmıştır.
Dersim Adının Kökeni ve Anlamı
Dersim adı, halk arasında “gümüş kapı” veya “dağlık bölge” gibi anlamlarla ilişkilendirilmiştir. Bazı kaynaklara göre, Farsça kökenli olan bu isim, “der” (dağ) ve “sim” (gümüş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Bu dağlık bölge, tarih boyunca çeşitli medeniyetlerin etkisi altında kalmış ve bu isim, bölgenin coğrafi yapısını yansıtan bir kimlik kazanmıştır.
Tunceli Adının Kabul Edilme Süreci
Cumhuriyet’in ilk yıllarında, Türkiye’de pek çok coğrafi yer ismi değiştirilmiştir. Bu değişikliklerin bir kısmı, Osmanlı İmparatorluğu’ndan gelen isimlerin yerine Türkçe isimlerin konulması yönünde yapılmıştır. Dersim, bu kapsamda 1935 yılında çıkarılan 2884 sayılı kanunla “Tunceli” ismiyle değiştirilmiştir. Tunceli ismi, “tunç gibi sağlam insanların yeri” anlamına gelmektedir. Bu isim değişikliği, bölgenin Alevi-Kızılbaş nüfusu tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Bu nüfus, Dersim isminin değiştirilmesinin kendi kimliklerini ve kültürlerini yok etmek için bir girişim olduğunu düşünmüştür.
Günümüzdeki Akademik Tartışmalar
Tunceli’nin eski adı olan Dersim, günümüzde hem akademik hem de toplumsal düzeyde tartışılmaya devam etmektedir. Bazı akademisyenler, Dersim isminin değiştirilmesinin, bölgenin tarihsel ve kültürel kimliğinin silinmesine yol açtığını savunmaktadır. Bu görüşe göre, isim değişikliği, bölge halkının hafızasında derin izler bırakmış ve kimlik mücadelesinin bir sembolü haline gelmiştir.
Diğer yandan, bazı çevreler ise ismin değiştirilmesinin, bölgenin kalkınması ve modernleşmesi adına gerekli bir adım olduğunu ifade etmektedir. Bu görüşe göre, Dersim ismi, bölgenin “gerici ve ilkel” imajını yansıtmaktadır ve bu imajdan kurtulmak, bölgenin kalkınması için önemlidir.
Sonuç
Tunceli’nin eski adı olan Dersim, bölgenin tarihsel, kültürel ve coğrafi kimliğini yansıtan önemli bir unsurdur. İsim değişikliği, hem bölge halkı hem de tarihçiler arasında çeşitli tartışmalara yol açmıştır. Günümüzde, Dersim ismi, bölgenin hafızasında ve kimlik mücadelesinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu tartışmalar, bölgenin tarihini ve kültürünü daha iyi anlamamıza katkı sağlamaktadır.
etik, tarih, kimlik, kültür, Dersim, Tunceli
Tunceli eski adı nedir ? konusunda güzel bir giriş var, yalnız biraz yüzeysel kalmış gibi hissettim. Aklımda kalan küçük bir soru da var: Tunceli ‘nin eski adı Kalan mı? Tunceli’nin eski adı “Kalan” değildir . Tunceli’nin eski adları arasında “Dersim” ve “Mamekiye” bulunmaktadır . Tunceli ‘nin eski adı neydi? Tunceli’nin eski adı “Dersim”dir . tr.frwiki.
Taylan!
Katkınız, metnin bütünlüğünü ve akıcılığını güçlendirdi; yazının okuyucuya daha net ulaşmasına yardımcı oldu.
Tunceli eski adı nedir ? konusunda başlangıç rahat okunuyor, ama daha güçlü bir iddia beklerdim. Kendi düşüncem hafifçe bu tarafa kayıyor: Tunceli’de hangi medeniyetler yaşıyordu? Tunceli bölgesinde yaşamış bazı uygarlıklar şunlardır: Subarrular : Pulur Höyüğü’nde yapılan kazılarda bu topluluğa ait kalıntılar bulunmuştur. Hititler : M.Ö. 13. yüzyılda Tunceli yöresine hakim olmuşlardır. Urartular : M.Ö. 12. yüzyılda bölgeye egemen olmuşlardır. Medler ve Persler : M.Ö. . yüzyılda sırayla bu toprakları kontrol etmişlerdir. Romalılar : M.Ö. 17 yılında bölgeye hakim olmuş, daha sonra Bizans İmparatorluğu’nun bir parçası haline gelmiştir.
Mesut! Kıymetli yorumlarınız, yazının hem teorik yönünü hem de pratik uygulamalarını daha dengeli bir biçimde yansıtmasına olanak tanıdı.
Başlangıç bölümü dengeli, ama sanki biraz güvenli tarafta kalmış. Bu konuda akılda tutmanın faydalı olacağını düşündüğüm detay: Tunceli ‘nin adı eskiden neydi? İşte arama sonuçları arasında bulunanlar: : Tunceli şehrinin eski ismi Mamekiye’dir. Bu isim 1935 tarihinde çıkarılan Tunceli Kanunu ile değiştirilmiştir. Tunceli’nin yöresel adı Dersim, Dêsım veya Kalan’dır. : Tunceli, Doğu Anadolu’nun kuzey ve güneyini birbirine bağlayan Erzincan-Elazığ karayolu üzerinde yer almaktadır. İlde sert karasal iklim hüküm sürmektedir. 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre toplam 93.548 kişilik nüfusa sahip olan Tunceli, Türkiye’nin en az nüfusa sahip ilidir.
Lal! Katkılarınız, çalışmamın daha kapsamlı bir hâl almasına yardımcı oldu; fikirleriniz sayesinde eksik kalan noktaları görüp geliştirme fırsatı buldum.
Giriş metni temiz, ama konuya dair güçlü bir örnek göremedim. Küçük bir hatırlatma yapmak isterim: Tunceli il olmadan önce nereye bağlıydı? Tunceli il olmadan önce Erzincan iline bağlıydı. Tunceli’de ayı ne yaptı? Tunceli’de ayıların parçaladığı olaylar iki farklı bağlamda gerçekleşmiştir: Ahırdaki Teke : Pülümür ilçesine bağlı Sağlamtaş köyünde, çatıdan keçilerin bulunduğu ahıra giren boz ayı, bir tekeyi alarak parçalamış ve yemiştir. Arı Kovanlarını Parçalama : Ovacık ilçesinde yerleşim yeri yakınlarına inen ayı, bir arıcıya ait arılı kovanı parçalamış ve çadırda bulunan 100 kilogram balı yemiştir.
Damla! Paylaştığınız görüşler, makalemin sadece içerik açısından değil, aynı zamanda bakış açısı açısından da zenginleşmesine katkı sundu.
ilk bölümde güzel bir zemin hazırlanmış, ama çok da sürükleyici değil. Bunu okurken not aldığım kısa bir ayrıntı var: Tunceli ilinin eski adı neydi? Tunceli ilinin Peri ilçesinin eski adı bulunmamaktadır. Tunceli ilinin eski adı, 1935 yılında 2885 sayılı kanunla “Dersim” olarak değiştirilmiştir. 1946 tarihinde ise 4993 sayılı kanunla il merkezi Kalan (Mamekiye) kasabası olarak belirlenmiş ve ilin adı “Tunceli” olarak kesinleşmiştir. Tunceli adı nereden geliyor? Tunceli ismi, daha önce “Kalan” olan ilin isminin Mustafa Kemal Atatürk tarafından “Tunceli” olarak değiştirilmesiyle ortaya çıkmıştır . “Tunceli” kelimesi, “tunç gibi sağlam insanların yaşadığı yöre” anlamına gelmektedir.
Er!
Teşekkür ederim, katkınız yazının odaklarını netleştirdi.
Tunceli eski adı nedir ? konusunda başlangıç rahat okunuyor, ama daha güçlü bir iddia beklerdim. Kendi deneyimimden yola çıkarsam şöyle diyebilirim: Tunceli Mazgirt’e bağlı köylerin eski isimleri Tunceli Mazgirt ilçesine bağlı bazı köylerin eski isimleri şunlardır: Alancık : Puhami; Altıncehre : İnciağa (Gümüşlü-Kurkurik); Balkaynar : Cemolar (Demirkol-Balolar); Beş Elma : Hopik; Bilekli : Miksor; Buzlupınar : Kırnik; Çaytaşı : Lolantaner (Akveysi-Ağveysi); Çığırlı : Zımık (Bakacık-Pirkani, Kayabağ-Venk, Meşedibi-Çirtik); Dalören : Pakire (Akbulut Tunceli hakkında bilgi Tunceli hakkında bazı bilgiler: Turizm : Tunceli, doğal güzellikleri ile ünlüdür.
YörükAli!
Saygıdeğer dostum, sunduğunuz öneriler yazıya yeni bir bakış açısı kazandırarak onu özgünleştirdi.