Tasavvufta Aşk Nedir? Bir Kez Aşkla Yola Çıkmak
Bazı sorular var ki, üzerine düşünmeye başladığınızda bir anda aklınızın sınırlarını zorluyor. “Tasavvufta aşk nedir?” sorusu da işte tam böyle bir soru. Çocukken aşkı, TV dizilerinden, şarkılardan falan tanırdık. O büyüleyici, her şeyin renkli olduğu, hayatı sarhoş eden türden aşk. Ama tasavvufta aşk dediğimizde işler biraz daha derinleşiyor. Biraz daha fazlası, daha başka bir anlam taşıyor. Bu yazıda, tasavvuftaki aşkı anlamaya çalışırken, hem kendimden, hem de etrafımdan gördüklerimden yola çıkarak bir yolculuğa çıkacağız.
Aşkın Başlangıcı: Çocukluk Hatıraları ve Aşkın İlk İzleri
Bana sorarsanız, aşkı anlamaya ilk çocukken başlarız. Hani şu okulda, sınıfta, birinin yanına oturmayı hayal ettiğiniz, adını duyduğunuzda kalbinizin hızlı atmaya başladığı zamanlar var ya, işte o küçük “aşk” hikâyeleri. Ama çocukken aşk ne kadar basit, değil mi? Onun biraz daha saf, sade bir hali vardır. Benim çocukluğumda en çok hatırladığım şey, sınıfta en sevdiğim arkadaşımla sohbet etmekti. Bir gün, annemin bana söylediği gibi “hayat, sevgiyi anlamakla başlar” demişti. Yavaşça büyüdüm ve aşka bakışım da değişti. Bir anda derinleşmeye başladı. O eski basitlik yerini daha karmaşık, daha anlamlı bir şey aldı.
Ama tasavvuf, işte tam burada devreye giriyor. Tasavvufta aşk, sadece bir insanı sevmenin çok ötesinde bir şey. Tasavvuf, aşkı ilahi bir sevgi olarak tanımlar. Bütün varlıkları, insanı ve doğayı, Allah’a olan sevgiyi ve bu sevginin insanın ruhundaki yansımasını arayan bir yolculuk olarak görür. Aşk, bir anlamda Tanrı’yı bulma arayışıdır.
Tasavvufta Aşk: Tanrı’yı Aramak
Hadi gelin, biraz daha derine inelim. Tasavvufta aşk, insanın kendi iç yolculuğunda Tanrı’yı arayışıdır. Öyle ki, Mevlânâ’nın sözlerinde buna dair pek çok ipucu buluruz. “Aşk, her şeyin kaynağıdır” der Mevlânâ, ama bu aşk sadece bir insanı sevmenin çok ötesindedir. Tasavvuf, aşkı sadece bir duygu değil, bir bilinç hali olarak kabul eder. Bunu şöyle anlatabilirim: İş hayatımda, çoğu zaman sayılarla, istatistiklerle ve tablolarla boğuşuyorum. Verileri anlamak, doğru sonuçlara ulaşmak bir tür aşk gibi. Ama tasavvufta bu aşk, sadece duygusal bir bağ değil, aynı zamanda bir arayıştır. Bu da işin büyülü kısmı.
Bir süre önce, bir arkadaşım bana “tasavvufta aşk, insanın Allah’a duyduğu özlemin vücut bulmuş hali” demişti. O an tam anlamıştım. Tasavvufun aşk anlayışı, insanın Tanrı’ya duyduğu özlemi, her şeyin üstünde bir sevgi olarak kabul eder. İşte o zaman fark ettim ki, ben de bazen o içsel özlemi yaşıyorum. Bir bakıma iş hayatındaki o karmaşayı çözmeye çalışırken, ben de bir tür içsel aşkı arıyorum, tıpkı tasavvuf anlayışında olduğu gibi.
Verilerle Tasavvuf: Aşkın Modern Yansıması
Verilerle uğraşmak bana bazen bir tasavvufi yolculuğa çıkıyormuş gibi hissettiriyor. Bunu bir düşünün: Bir hesaplama yaparken, sürekli doğru sonuçları arıyorsunuz. Her şeyin bir anlamı olsun istiyorsunuz. Bir de tasavvufun aşkı… Mevlânâ’nın dediği gibi, aşk insanı bütünleştirir. Her şeyin bir amacı olduğu gibi, verilerin de bir anlamı, bir amacı olmalı. Bu açıdan bakıldığında, tasavvufun aşk anlayışını hem duygusal hem de mantıksal açıdan ele almak, oldukça keyifli bir şey. Bir ekonomi öğrencisi olarak, sayıların arkasındaki anlamı kavrayıp, bir şeyi doğru anlamak istiyorum. Bu yüzden aşk ve veriler, bir yerde birbirine benziyor gibi. Tanrı’yı ararken, verilerde de gerçeği arıyorum.
Sonuç: Tasavvufta Aşk, Her Şeyin Ötesindedir
Sonuç olarak, tasavvufta aşk, insanın Tanrı’ya duyduğu özlemi ve sevgi arayışını anlatır. Bu aşk, fiziksel ya da duygusal bir bağdan çok daha derindir. Tasavvufi aşk, insanın kendisini bulma yolculuğudur. Çocuklukta hayal ettiğimiz aşk, bir zamanlar basit ve naifti. Ama şimdi, tasavvufla baktığımda, aşk bir arayışa dönüşüyor. Hem içsel hem dışsal, bir anlam ve huzur bulma çabası. Ve belki de bu, gerçek aşkın tanımıdır: Kendini bulmak, Tanrı’yı bulmaktır.
Hayat boyunca birçok kez aşkla ilgili sorular soracağız. Tasavvufun aşkı, aslında bir cevaptır. O yüzden, belki de her birimiz, kendi yolculuğumuza başladığımızda, “tasavvufta aşk nedir?” sorusunu daha derinden ve anlamlı bir şekilde sormaya başlayacağız.