Hasislik yapmak ne demek ?

Hasislik Yapmak Ne Demek? Bilimsel Bir Bakış Açısıyla İnceleme

Hepimizin hayatında zaman zaman, “bu kişi neden bu kadar cimri?” diye düşündüğümüz insanlar olmuştur. Ya da belki de bazen, kendi davranışlarımızı sorgulamışızdır: “Ben de mi hasis davranıyorum?” Hasislik, genellikle olumsuz bir özellik olarak görülür, ancak bu davranışı anlamak için biraz daha derine inmek faydalı olabilir. Hasislik yapmak ne demek, gerçekten yalnızca bir maddi tutumluluk mudur, yoksa arkasında başka psikolojik ve toplumsal dinamikler mi vardır? Bu yazıda, bu soruları bilimsel bir lensle ele alacağız.

Hasislik Nedir?

Hasislik, başkalarına karşı maddi veya manevi paylaşımlarda bulunmama, bir şeyi sürekli tutma, fazla biriktirme ve bu süreçte başkalarını düşünmeme davranışıdır. Hasis insanlar, genellikle sahip oldukları kaynakları—parayı, zamanı, enerjiyi—paylaşmaktan kaçınır ve yalnızca kendi çıkarlarını gözetir. Ancak bu tanım yalnızca basit bir “cimrilik” veya “bencillik” anlamına gelmez. Hasislik, daha karmaşık bir psikolojik ve sosyo-kültürel davranış biçimidir.

Psikolojik Perspektif: Hasislik ve İçsel Korkular

Hasislik yapmanın ardında çeşitli psikolojik sebepler bulunabilir. Çoğu zaman, insanlar bu tür davranışları güvensizlik, kaybetme korkusu veya yeterince sahip olamama endişesinden kaynaklanarak sergiler. Birçok psikolog, bireylerin “hasis” olmasının temelinde, kontrol etme isteği veya bir şeyi kaybetme korkusunun yattığını belirtmektedir. Bir kişiyi hasis kılan etmenlerden biri de geçmiş deneyimlerdir. Örneğin, çocukluk döneminde maddi zorluklar yaşamış bir kişi, sahip olduklarını tutmak ve paylaşmamak konusunda daha isteksiz olabilir. Bu, “yetersiz kalma” hissinden korunma çabasıyla bağlantılıdır.

Bir bilimsel bakış açısıyla, araştırmalar, insanların sahip oldukları şeyleri başkalarına vermek yerine tutmalarının, genellikle “belirsizlik toleransı” ile ilgili olduğunu ortaya koymuştur. Yani, insanlar ne kadar belirsizliğe dayanıklı olursa, başkalarına yardım etmeye ve paylaşıma o kadar açık olurlar. Hesislik yapan kişiler, belirsizlik karşısında genellikle daha tedirgin olurlar ve bu, onları daha tutumlu ve kendi dünyalarına kapalı hale getirir.

Toplumsal Perspektif: Hasislik ve Kültürel Dinamikler

Bir davranışın toplumsal olarak nasıl algılandığı, kültürel ve sosyal bağlama büyük ölçüde bağlıdır. Hasislik yapmak, bir toplumda bazen kişinin “güçlü” ya da “bağımsız” olduğunu gösterebilirken, diğer toplumlarda olumsuz bir yargıya dönüşebilir. Türk kültüründe, başkalarına yardım etme ve paylaşma çok değerli kabul edilir. “Komşusu açken tok yatan bizden değildir” gibi atasözleri, toplumsal dayanışmanın önemini vurgular. Bu tür bir kültürde, hasis davranmak, sadece bir kişiyi olumsuz etkilemekle kalmaz, aynı zamanda toplumsal ilişkileri de zedeler.

Ancak Batı toplumlarında, özellikle kapitalist ekonomik sistemin hakim olduğu yerlerde, bireysel başarı ve sahip olunanların korunması daha çok ön plana çıkabilir. Burada, bir kişinin “çok kazanması” ve bununla ilgili daha tutumlu bir yaklaşım benimsemesi, bazen saygı duyulan bir davranış olabilir. Yine de, bu kültürlerde bile aşırı hasislik, genellikle “bencillik” ve “toplumdan kopukluk” olarak algılanır.

Hasislik ve Sağlık: Fiziksel ve Psikolojik Etkileri

Hasislik yapmanın sağlık üzerinde de bazı olumsuz etkileri olabilir. Birçok bilimsel araştırma, aşırı cimriliğin, sadece psikolojik değil, fiziksel sağlık üzerinde de etkiler yaratabileceğini ortaya koymuştur. Örneğin, araştırmalar, aşırı hasis insanların, başkalarına yardım etmeyen, paylaşmayan ya da bağış yapmayan bireylerin, daha yüksek stres seviyelerine sahip olabileceğini göstermektedir. Bu tür bireylerde genellikle yüksek anksiyete, depresyon ve sosyal izolasyon gibi sorunlar da görülebilir.

Sosyal bilimciler, insanların başkalarıyla paylaşımdan elde ettikleri “sosyal ödülleri” (güven, aidiyet hissi gibi) görmezden gelmelerinin, onların ruhsal sağlığını bozduğunu belirtmektedir. Hasis davranışlar, aynı zamanda bireylerin empati kapasitesini de sınırlayabilir, çünkü başkalarının ihtiyaçlarına duyarsızlaşma, sosyal bağları zayıflatır.

Hasislik ve Karar Verme

Hasislik, karar verme süreçlerinde de etkili olabilir. İnsanlar, çok tutumlu olduklarında, genellikle risk almayı da reddederler. Bu, kişilerin hayatlarında büyümek veya yenilikler yapmak için fırsatları kaçırmalarına neden olabilir. Bireyler, sadece ne kadar para kazandıklarına odaklanmak yerine, bu kazançları nasıl verimli kullanacaklarını düşünmeli, başkalarına yardım etmekten kaçınmak yerine, paylaşmanın getirdiği toplumsal faydaları göz önünde bulundurmalıdır.

Birçok bilim insanı, insanların daha cömert olmasının, kişisel gelişimlerine, psikolojik iyilik hallerine ve toplumsal bağlılıklarına katkı sağladığını savunmaktadır. İnsanlar paylaşarak, yalnızca başkalarına yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda kendi içsel tatminlerini de artırırlar.

Sonuç: Hasislik ve Kendimize Dönüş

Hasislik yapmak, çoğu zaman daha derin psikolojik ve toplumsal sebeplerin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Bununla birlikte, bu davranışların farkında olmak, bireylerin kendilerini ve çevrelerini daha sağlıklı bir şekilde yönlendirmelerine yardımcı olabilir. Paylaşmak, sadece başkalarına değil, aynı zamanda kendimize de yarar sağlar. İlerleyen zamanlarda, paylaşmanın ve cömert olmanın bireysel ve toplumsal faydalarını daha fazla keşfedeceğiz.

Peki ya siz? Hasislik ve paylaşma konusundaki düşünceleriniz neler? Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz, kendi deneyimlerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?